19 July 2018, Thursday
Tercüme Editörü
Wikiyours makaleleri İngilizce makalelerin Türkçe'ye çevrilmiş halleridir. İngilizce bilen herkes makale sahibi olabilir ve yaptığı çeviri miktarınca para kazanır.
Çeviri Yapmak İçin Makale Seçiniz
Makale yazmak için
bir kategori seçin
Düzeltme Öner

Kıyafet

İçindekiler
  1. Kıyafetin tarihçesi
  2. Kıyafetin işlevleri
  3. Kıyafet üzerine araştırmalar
  4. Kıyafetlerin kültürel yönleri
  5. Kıyafet kökeni ve tarihi
  6. Çağdaş kıyafetler
  7. Kıyafet ve politik meseleler
  8. Kıyafetin yaşam döngüsü
  9. Kıyafet Resimleri
Geleneksel Türk kıyafetleri 5

Kıyafet (giysi olarak da adlandırılır), vücuda giyilen iplik ve tekstil malzemesidir. Kıyafetin giyilmesi çoğunlukla insan ile sınırlıdır ve neredeyse tüm insanların ortak bir özelliğidir. Kıyafet değeri ve türü, vücut tipine, toplumsal ve coğrafi şartlara göre belirlenir. Bazı giyim türleri ise cinsiyete özgü olabilir. Fiziksel olarak kıyafetler birçok amaca hizmet eder: Havanın olumsuz şartlarından koruma görevi görebilir, spor ve yemek pişirme gibi faaliyetlerde güvenliği artırmak amacıyla kullanılabilir. Cilt ile çevre arasında ki bariyer görevi görerek , kullanıcıyı pürüzlü yüzeylerden, kızarıklığa neden olan bitkilerden, böcek ısırıklarından, kıymıklardan, dikenlerden korur. Giysiler soğuk veya sıcak şartlara karşı ısı yalıtımını sağlayabilir. Ayrıca, bulaşıcı ve zehirli maddeleri vücuttan uzak tutarak hijyenik bir bariyer görevi sağlarlar. Kıyafetler, ultraviyole ışınlardan da korur.

Kıyafetin tarihçesi

Giyimin ilk olarak ne zaman geliştirildiğini belirlemenin kolay bir yolu yoktur, ancak bazı bilgiler biti inceleme esnasında ortaya çıkarılmıştır. Vücut biti özellikle kıyafetlerde yaşar ve yaklaşık 170 bin yıl önce baş bitinden ayrılmıştır ve bu da giysilerin o zaman var olduğunu göstermektedir. Bir başka teori, modern insanlar, primatların birkaç giysiyi giymiş olabilecek tek kurtulanıdır ve bu giysiler çoktan 650 bin yıl kadar önce kullanılmış olabilir. Diğer bit ile ilgili tahminler, kıyafet kullanımının günümüzden yaklaşık 42.000 ile 72.000 yıl öncesine dayandığını ortaya koymuştur.

Kıyafetin işlevleri

Geleneksel Türk kıyafetleri 7

Kıyafet giyimi, bireysel, mesleki ve toplumsal cinsiyet ayrımı ve toplumsal statü gibi çeşitli sosyal ve kültürel işlevleri yerine getirir. Birçok toplumda giysilerle ilgili normlar; tevazunun, dinin, cinsiyetin ve sosyal statünün standartlarını yansıtır. Kıyafetler süsleme ve kişisel zevk veya stil ifadesi olarak da işlev görebilirler.

Tarih boyunca, pek çok çeşitli malzeme kıyafet yapımında kullanılmıştır. Bu malzemeler deriden kürke, ketenden ipeğe, özenle hazırlanmış doğal sentetik kumaşlara kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Tüm vücut örtüleri kıyafet olarak görülmez. Giyilmek yerine  taşınan (cüzdan vs.), vücudun bir kısmına takılıp kolayca çıkarılabilen (atkı,fular vs.), sadece süs amaçlı takılan (mücevherat vs.) veya sağlık amaçlı kullanılan ( gözlük vs.)  ve ayakkabı, şapka gibi nesneler kıyafet olarak değil, aksesuar olarak tanımlanır.

Kıyafetin işlevleri 01

Giyimin en önemli özelliklerinden biri de onu giyen kişiyi rahat tutmaktır. Sıcak iklimlerde giyim, güneş yanığı veya rüzgarlardan korurken, soğuk iklimlerde hipotermiyi önlemesi sebebiyle giyimin önemi çok daha fazladır. Barınaklar genellikle bir insanın giyim ihtiyacını düşürür. Örneğin kış aylarında sıcak bir eve girilirken (özellikle eve giren kişi orada kalıyorsa) palto, bere, eldivenler, ayakkabılar, çoraplar ve öteki yapay katmanlar çıkarılır. Benzer olarak giyim, mevsimlere ve iklimlere göre değişir. Bu yüzden sıcak iklim ve mevsimlerde soğuk mevsimlere nazaran daha ince ve daha az giysi katmanı kullanılır.

Giyim, oluşabilecek sıyrıklardan ve kesiklerden insanı korur. Giysiler, insanların yağmur, kar, rüzgar ve diğer hava koşulları, bunların yanı sıra güneş gibi doğa şartlarından korunmasını sağlar. Bununla birlikte, ince, küçük, sıkı vb. giysiler daha az koruma sağlar. Giysiler aynı zamanda iş veya spor gibi faaliyetler boyunca risk seviyesini düşürür. Bazı giysiler; böcekler, zararlı kimyasallar, silahlar ve yıpratıcı maddeler gibi belirli tehlikelerden korunma amaçlı giyilir. Diğer taraftan giysiler, bir ortamı onu giyen insandan koruma görevi de görebilir. Örneğin; hastalarını enfeksiyon riskinden korumak için ameliyat önlüğü giyen doktorlar gibi.

İnsanlar çevresel tehlikelerden korunmak amacıyla giyim dalında büyük bir yaratıcılık örneği göstermişlerdir. Örneğin; uzay giysileri, havalandırmalı giysiler, zırhlar, dalış kıyafetleri, mayolar, arıcı giysileri, motosiklet giysileri, fosforlu giysiler ve diğer koruyucu giysiler. Bu arada, koruma amaçlı giysiler modadan uzak olmak zorunda değildir . Emniyet odaklı giysiler aynı zamanda modaya uygun tasarlanabilir.

Kıyafet üzerine araştırmalar

Giysiler üzerindeki tezler ve işlevleri, 19. yüzyılda sömürgeleştiren ülkeler yeni ortamlar arayışında olmasına rağmen, 20. yüzyılın ilk yarısında giyim eşyasının psiko-sosyal, fizyolojik ve diğer işlevlerine ilişkin bilimsel araştırmalar (örn. Koruyucu, kartografi) 1930'da JC Flügel'in Giysi Psikolojisi ve Newburgh'un Isı Yönetmeliği Fizyolojisi ve 1949'da Giysi Bilimi gibi yayınlarla birlikte ortaya çıkmıştır. 1968'e gelindiğinde, çevre fizyolojisi alanı önemli ölçüde ilerlemiş ve genişlemiş, ancak çevreye ilişkin giyim bilimi Fizyolojisi çok az değişmişti. O günden bu yana önemli sayıda araştırma yapılmış ve bilgi tabanı belirgin bir şekilde büyümüş olmakla birlikte temel kavramlar değişmemiştir. Aslında Newburgh'un kitabı, giyim gelişiminin termoregülasyon modellerini geliştirmeye teşebbüs edenler de dahil olmak üzere çağdaş yazarlar tarafından göndermelerde bulunulmuştur.

Kıyafetlerin kültürel yönleri

Kıyafet ve cinsiyet ayrımı

Kıyafet ve cinsiyet ayrımı

Çoğu kültürde, erkekler ve kadınlar, giyimdeki cinsiyet farkından dolayı farklı türde giysi giyerler. Bu farklar tarzda, renkte ve dokumada yer alır. 

Batılı toplumlarda etekler, elbiseler ve topuklu ayakkabılar genellikle kadın giyiminde görülürken, kravatlar ise genellikle erkek giyiminde görülür.Eski zamanlarda pantolon, erkeklere özel bir giyim eşyası olarak görülürken, günümüz batı dünyasında her iki cinse de uygundur.  Erkek kıyafetleri genellikle daha pratiktir (böylece çeşitli şartlar altında işlevlerini koruyabilecektir), ancak kadın giysileri giyim tarzı bakımından daha geniş bir yelpazeye sahiptir.Erkeklerin halka açık yerlerde  göğsü açık dolaşmasına  genellikle izin verilir. Genel olarak bir kadın için geleneksel olarak erkek giyim eşyası giymesi kabul edilebilir  ancak tam tersi olağan dışı görülür.

Bazı kültürlerde, erkeklerin ve kadınların ne giyeceğini dini kurallar belirler.  İslam dininde, kadınların daha gösterişsiz kıyafetler giyip, genellikle tesettürlü giyinmesi gerekir. "Gösterişsiz" giysilerin niteliği, Müslüman toplumları arasında farklılık gösterir. Ancak bu toplumların hepsinde kadın vücudunun, erkeklerinkinden daha fazla örtünmesi gerektiği kabul edilir.  Müslüman kadınların başörtüsünden burkaya  kadar değişkenlik gösterir.

Erkekler bazen tören gibi durumlarda, toga ve kilt gibi erkek eteği giyebilirler.Bu tür kıyafetler (önceki zamanlarda) genellikle erkekler tarafından günlük hayatta da giyilirdi. 

Kıyafet ve sosyal durum

Ucuz yöresel sandalet

Giyim bazı toplumlarda sosyal statüyü veya kademeyi gösterir.Örneğin Antik Roma'da sadece senatörlerin mor şeritli giysi giymesine izin verilirdi.  Yerli havaili kabilelerde sadece yüksek rütbeli kabile şeflerinin tüyden pelerin ve palaoa veya oyulmuş balina dişi takmasına izin verilirdi. Eski Hindistan'daki Travankor Krallığı yönetimi altındaki Kerala'da; kast sistemine göre alt seviyede olan kadınlar, vücutlarının bel üstü kısımlarını örtebilmek için vergi ödemek zorundaydılar. Çin'de, cumhuriyetin kurulmasından önce, sadece Çin imparatoru  sarı renkte giysi giyebilirdi. Tarihte, insanların giyebileceği şeyleri düzenleyen, yazısız ahlak kurallarının birçok örneği vardır. Bu tür yazısız kuralları olmayan modern toplumlarda; sadece zenginlerin veya mevki sahiplerinin alabileceği nadir veya lüks eşyalar sosyal statüyü belirler. Buna ek olarak, çevre baskısı da giysi seçimini etkiler.

İslami kıyafette kadın

Kıyafet ve din

Dini giyim, mesleki giyimin daha özel bir modeli olarak kabul edilebilir. Bazen sadece dini bir tören sırasında giyilir, bazen de özel dini bir mevkiyi sembolize etmek amacıyla her gün giyilir.

Örneğin Jainistler, dini ritüelleri sırasında dikişsiz kumaş parçaları giyerler. Kumaş parçaları, Jainistlerin görevlerine olan sadakatlerini temsil eder. Sihistler dinlerinin bir parçası olarak başlarına sarık takarlar. Hinduizm, Sihizm, Budizm ve Jainizm gibi doğu dinlerinde dini bir giysinin temiz olması büyük önem taşır.

Giyim, İncil'deki pek çok bölümde göze çarpar. İncil'de giyimle ilgili en çok göze çarpan noktalar: Adem ve Havva'nın hikayesi (cinsel organlarını kapatan yapraklar), Yusuf'un pelerini, Yahuda ve Tamar, Mordeçay ve Ester. Ayrıca sinagogda görev yapan rahiplerin özel giysileri bulunur. Musevilikte ağıt yapmak için bu giysilerin üst kısımları parçalanır. Bu parçalama ritüeli, Yakup'un oğlu Yusuf'un öldüğünü duyup yas tutmasına dayanır.

İslami geleneklere göre; kadınların evden dışarıya çıkarken uzun, bol, opak bir dış elbise giymeleri gerekiyor. Bu kıyafet, demokratikti (duruma bakılmaksızın tüm kadınlar için) ve kavurucu güneşten korunmak içindi. Kur'an kocalar ve eşleri hakkında şöyle diyor : "... Onlar senin için ve sen onlar için kıyafetsin (örtüsün )." (Bakara suresi  187. ayet)

Kıyafet kökeni ve tarihi

Eski çağ kıyafetleri

Geleneksel Türk kıyafetleri

Arkeologlara ve antropologlara göre en erken giysiler; muhtemelen kürk, deri, yapraklar veya çimenlerden oluşuyordu. Bunlar vücuda sarılıp bağlanıyordu . Giysi malzemeleri taş, kemik, kabuk ve metal gibi malzemelerle kıyaslandığında çabucak bozulduğundan, bu giysilerle ilgili bilgilere ulaşmamız için pek bilgi yoktur. Arkeologlar, 1988 yılında Rusya'nın Kostenki kentinde bulunan MÖ 30.000 yıllarına ait kemik ve fildişinden yapılmış dikiş iğnelerini tespit ettiler. Gürcistan Cumhuriyeti'nde, günümüzden 36.000 yıl öncesine dayanan, içinde giysilerde kullanılabilecek boyalı keten lifleri olan tarih öncesi bir mağara bulundu.

İnsanların giysi giymeye başladıkları zamanı bilim adamları hala tartışıyor. Ralf Kittler, Manfred Kayser, Mark Stoneking, Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'ndeki antropologlar, insan vücudunda yaşayan bitin genetik bir analizini yaptılar ve bu analize göre giyim eşyalarının oldukça yakın bir zamanda, yaklaşık 170.000 yıl önce ortaya çıktığını gösteriyor. Vücut biti, kıyafet giymenin bir sonucudur, çünkü çoğu insan seyrek vücut tüylerine sahiptir. Bitler hayatta kalmak için kıyafete ihtiyaç duyarlar. Araştırma sonuçları, giysilerin icat edilmesinin, modern Homo sapiens'lerin 50.000 ile 100.000 yıl önce başlamış olduğu düşünülen, Afrika'nın sıcak ikliminden kuzeye göçüyle aynı zamana denk geldiği ileri sürülüyor. Bununla birlikte, benzer genetik yöntemleri kullanan ikinci bir araştırmacı grup da; giyim eşyalarının yaklaşık 540.000 yıl önce ortaya çıktığını tahmin etmektedir. Şimdilik, giyim kökeninin tarihi çözülmemiş olarak devam ediyor.

Giysi yapımı

Eskimolar ve Giysi yapımı

Kuzey Kutup Dairesi'nin çeşitli insanları gibi bazı insan kültürleri, geleneksel olarak giysilerini tamamen, hazırladıkları ve  süsledikleri kürklerle ve derilerle hazırlarlar. Diğer kültürler giysilerindeki deri ve postlara kumaş takviye etti veya değiştirdi ( çeşitli hayvan ve bitkisel liflerden dokunmuş, örülü veya bükümlü)

Modern tüketiciler kendilerine özel elbise diktirmeyi isteseler de, bu iş  sıkıcı ve yoğun emek gerektiren bir işlemdir. Tekstil endüstrisi, Endüstri Devrimi süresince -güçlendirilmiş tezgahlarla- makineleştirilen ilk şeydi.

Alice Dizayn akşam kıyafeti 7

Farklı kültürler, kumaştan giysi üretmenin çeşitli yollarını geliştirdiler. Bir yöntem, kumaşın katlanarak dikilmesini içerir. Birçok kişi kumaş sarılı diktörtgenler içeren kıyafetler giymiştir ve hala giymeye devam ediyorlardır. - örneğin, Hint Yarımadası'ndaki erkekler için dhoti ve  kadınlar için sari,  İskoç kiltleri veya Cava sarongu. İlk iki giyim örneğinde olduğu gibi, kıyafetler kolayca bağlanır; veya iğneler ve kemerler, giysileri, son ikisinde olduğu gibi yerinde tutar. Değerli kumaş kesilmemiş olarak kalır ve farklı ve benzer bedenlerdeki insanlar giysiyi giyebilir.

Başka bir yaklaşım, kumaşın kesilmesi ve dikilmesidir, ancak dikdörtgen bezlerin her bir parçasının kıyafetin yapımında kullanılmasıdır. Terzi, üçgen parçalarını bezin bir köşesinden kesebilir ve daha sonra başka köşelere köşebent ekleyebilir. Erkek gömlekleri ve kadın gömleği için geleneksel Avrupa kalıpları bu yaklaşımı benimser.

Modern Avrupa modası bezleri çok daha az muhafazakar olarak ele alır, tipik olarak çeşitli garip biçimli kumaş kalıntıları bırakacak şekilde keser. Endüstriyel dikiş işlemleri bunları atık olarak satıyor; evdeki dikişçiler onları yorgana çevirebilir.

İnsanlar kıyafet yaparak geçirdikleri binlerce yılda, yazılı açıklamalara göre çoğu kişi giysilerden, fotoğraflardan, tablolardan, mozaiklerden, vb.  şaşırtıcı stiller oluşturdular. Kostüm geçmişi, güncel moda tasarımcılarına esin kaynağı olmanın yanı sıra, oyunlar, filmler, televizyon ve tarihi yeniden canlandırma gibi etkinlikler  için müşterilerin menfaatine göre hazırlandığı bir konu olarak da yardımcı oluyor.

Çağdaş kıyafetler

Batı kıyafet sitili

Alice Dizayn akşam kıyafeti 5

Batı kıyafet zorunluluğu son 500 yılda birçok değişime uğradı. Tekstil endüstrisinin makineleştirilmesi, uygun fiyata çok çeşitli kumaş çeşitleri üretmeyi sağladı. Stiller değişti ve sentetik kumaşların varlığı "şık" tanımını değiştirdi. 20. yüzyılın ikinci yarısında mavi kot pantolonlar çok popüler hale geldi ve şu anda genelde resmi kıyafetler gerektiren olaylar için de giyilebilir. Spor kıyafetleri de gittikçe büyüyen bir pazar haline geldi.

Tasarımcı isimlerin lisansı, 1960'lı yıllarda Pierre Cardin gibi tasarımcılar tarafından öncülük edildi ve 1970'li yıllardan itibaren moda endüstrisinde ortak bir uygulama haline geldi. Daha popülerler arasında Marc Jacobs ve Guccio Gucci bulunmaktadır.

Batı tarzlarının yayılması

21. yüzyılın ilk yıllarına gelindiğinde, batı giyim stilleri bir ölçüde uluslararası bir stil haline geldi. Bu süreç, Avrupa sömürgeciliği dönemlerinden yüzlerce yıl önce başladı. Kültürel yaygınlaştırma sürecinde Batı medya şirketleri, yüzlerce yılda, dünya çapında Batı kültür ve stillerini yaymak için piyasaya girmeye devam etmiştir. Hızlı moda giyimi  küresel bir olgu haline geldi. Bu giysiler daha az pahalı, kitlesel olarak üretilen Batı kıyafetleridir.  Batı ülkelerinden gelen  bağışlanan kıyafetler, yoksul ülkelerdeki insanlara hayır kurumları tarafından veriliyor.

Etnik ve kültürel miras

Kültürel miras ve Koreli kadın

İnsanlar özel günlerde veya belirli roller veya mesleklerde etnik veya milli kıyafetler giyebilir. Örneğin, çoğu Koreli kadın ve erkekler günlük giyim için batı tarzı kıyafetleri benimsediler, ancak düğünler ve kültürel tatiller gibi özel günlerde  geleneksel hanbok giymeleri gerekiyor. Batılı kıyafetleri aynı zamanda, Batılı toplumlara özgü olmayan yerlerde kıyafet veya aksesuar olarak görünebilir. Bir Tongalı adam, kullanılmış bir T-shirt'ü Tonga'yla sarılmış etek veya tupenu ile birleştirebilir.

Spor ve aktivite giysileri

Çoğu spor ve fiziksel aktiviteler, pratiklik, konfor veya güvenlik nedenleriyle özel kıyafetler giyilerek uygulanmaktadır. Yaygın spor kıyafetleri arasında şort, tişört, tenis gömlekleri, dansçı mayoları, eşofman takımları ve tenis ayakkabıları bulunur. Özel giysiler, dalgıç kıyafetleri (yüzme, dalış veya sörf için), salopetleri (kayak için) ve leotardları (jimnastik için) içerir. Ayrıca, elastik malzemeler, ter emmek için  sıklıkla kullanılır. Elastik giysiler; voleybol, güreş, atletizm, dans, jimnastik ve yüzme gibi esneklik gerektiren aktif sporlar için de tercih edilir.

Moda

Kıyafette gelecek trendleri

Modada; coğrafya, modern medyaya maruz kalma, ekonomik koşullar ve pahalı özel dikimden geleneksel kıyafetlere kadar olan çeşitlilik gösteren stil çeşitleri mevcuttur.

Kıyafette gelecek trendleri

Yeni kültürel etkilerin teknolojik yeniliklerle karşılaştığı giyim dünyası daima değişiyor. Bilimsel laboratuvarlarda araştırmacılar, geleneksel rollerinin çok ötesinde, örneğin sıcaklıklarını otomatik olarak ayarlayabilen, mermilerin geçmesini engelleyen, ve elektrik üreten giysilerin ötesine işlevsel amaçlarla hizmet edebilen kumaşlar için prototip geliştirmektedir. Tüketiciler için halihazırda mevcut olan bazı pratik ilerlemeler, sıvıların emilimini azaltan kimyasal karışımlarla kaplanmış lekelere dayanıklı kumaşlar ve kevlar ile yapılmış kurşun geçirmez giysilerdir.

Kıyafet ve politik meseleler

Konfeksiyon endüstrisinde çalışma koşulları

Makaslı tasarımcı bayan

Mekanikleşme, 20. yüzyılın ortalarına kadar insan sanayisinin birçok yönünü değiştirse de, giysi işçileri, emek isteyen zorlu koşullar altında emek vermeye devam etmişlerdir. Seri üretilen giysiler genellikle, bazıları tarafından uzun iş saatleri, çalışma koşullarının eksikliği ve işçi temsilciliği eksikliği ile karakterize edilen  atölyelerde yapılır. Bu gibi koşulların çoğu gelişmekte olan ülkelerde bulunurken, sanayileşmiş ülkelerde yapılan kıyafetler de benzer şekilde üretilebilir.

STK'lar, tasarımcılar (Katharine Hamnett, American Apparel, Veja, Quiksilver, eVocal ve Edun dahil olmak üzere) ve Clean Clothes Campaign (CCC) ve Küresel İş ve İnsan Hakları Enstitüsü gibi tekstil ve hazır giyim sendikaları gibi kampanya gruplarının koalisyonları hem medyanın hem de genel halkın işçilere ilgisini çeken bilinçlendirme olaylarına arka çıkarak  mümkün olduğunca bu şartları iyileştirmeye çalışmışlardır.

Tibette yün eğiren kadın

Multi Fiber Anlaşması (MFA) kaldırıldığında, Bangladeş, Çin, Hindistan ve Sri Lanka gibi düşük ücretli ülkelere dış kaynak üretimi mümkün hale geldi. Tekstil ithalatına kotalar koyan MFA, bir korumacı önlem olarak ortadan kaldırıldı. Çoğu ülke, işçi güvenliği ve haklarına ilişkin standartlar koymaya çalışan Uluslararası Çalışma Örgütü gibi anlaşmaları kabul etse de, birçok ülke antlaşmaların belirli bölümlerine istisnalar koymuş veya bunları tamamen uygulamamıştır. Örneğin Hindistan, antlaşmanın 87 ve 92. bölümlerini onaylamamıştır.

"Çalışma şartları, kötü iş yeri" küreselleşmenin eleştirmenleri tarafından yapılan güçlü tepkilere rağmen, tekstil üretimi, gelişmekte olan ülkelerde sömürücü olarak değerlendirilsin veya değerlendirilmesin, binlerce kişiye iş ve ücret sağlayan tutarlı bir endüstri işlevi görüyordu.

Kürk

Giysilerde hayvan kürkü kullanımı, tarih öncesi çağlara dayanıyor. Günümüzde gelişmiş ülkelerde pahalı, tasarımcı kıyafetlerle ilişkilendirilmiş olsa da, kürk hala soğuk bölgelerde yerli halk tarafından kullanılmakta ve sıcaklık ve koruma için daha çok kullanılmaktadır. Tartışmasız, son zamanlarda kampanyacıların zalimce ve gereksiz olarak gördüğü gerekçesiyle, kampanyaların odağı haline geldi. PETA, diğer hayvan hakları ve hayvan özgürleştirme gruplarıyla birlikte, kürklü çiftçiliğe ve zalim olarak gördükleri diğer uygulamalara dikkat çekti.

Kıyafetin yaşam döngüsü

Yırtık giysiler

Giysi bakımı

Giyim hem içten hem de dıştan zarar görebilir. İnsan vücudu cilt hücrelerini ve vücut yağlarını çıkarır ve ter, idrar ve dışkıyı dışarıya verir. Dışarıdan güneş hasarı, nem, aşınma ve kir giysilere zarar verir. Pireler ve bitler dikişlerde gizlenebilir. Yıpranmış giysiler, temizlenmedikçe ve yenilenmedikçe kaşıntı verir, kirli görünür ve işlevleri kaybolur (düğmeler düştüğünde, dikişler çözülür, kumaşlar incelir veya yıpranır ve fermuarlar bozulur).

Bazı durumlarda, insanlar kullanılmayacak duruma gelene kadar  bir giysiyi giyerler. Derinin temizlenmesi zorlaşır ve kabuk tutan giysi (tapa) çözülmeden yıkanamaz. Giysi sahipleri, giysilerinin kopan ve yırtılan yerlerini yumuşatabilir ve yüzey kirlerini temizleyebilir ancak eskimiş deri ve tapa her zaman eski bir görüntü oluşturur.

Ancak çoğu giysi bezden oluşur ve çoğu bez yıkanabilir ve düzeltilebilir. 

Çamaşırhane, ütü, depolama

Giysileri yıkama

İnsanlar, akan derelerdeki kayalara karşı yapılan eski yöntemlerden en son elektronik yıkama makinelerine ve kuru temizlemeye kadar, birçok yıkama yöntemini geliştirdiler. Sıcak suyla yıkama (kaynatma), kimyasal temizleme ve ütüleme yöntemleri, kumaşların hijyen amacıyla sterilize edilmesinin geleneksel yöntemleridir.

Birçok giyim çeşidi, kırışıklıkları gidermek için giyilmeden önce ütülenmek üzere tasarlanmıştır. Modern resmi ve yarı resmi giyimlerin çoğu bu kategoridedir (örneğin, abiyeler ve takımlar). Ütülenen kıyafetlerin temiz, yeni ve düzgün göründüğü düşünülüyor. Günümüzde rahat  kıyafetler kolayca kırışmayan ve ütü gerektirmeyen örme malzemelerden üretilmiştir. Bazı giysiler buruşuk, kırışıklıkları bastıran ve ütü yapmadan pürüzsüz bir görünüm oluşturan bir kaplama (polytetrafluoroethylene gibi) ile iyileştirilmiştir.

Giysiler yıkandıktan ve ütülendikten giyildikleri zamana kadar, kırışmadan düzenli bir şekilde durması  için giysi askılarına asılır veya katlanırlar. Giyim,  izleri, kırışıklıkları gidermek veya daha hoş bir şekilde sunmak için, örneğin mağazalarda satışa sunulduğunda kompakt olarak depolanabilmesi için katlanır.

Kırışmayan gömlekte formaldehit salgılar

Demirsiz

Kırışmayan gömlek yapmak için kullanılan reçine formaldehit salgılar ve buda bazı insanlarda deri iltihabına neden olur. Bununla ilgi  hiçbir yasal şikayet başvurusu yapılmamıştır. Fakat 2008'de ABD Hükumeti Sorumluluk Ofisi, formaldehidi kıyafetlerde test etmiştir ve genellikle en çok kırışmayan gömlek ve pantolonlarda olduğunu bulmuştur. 1999'da yıkamanın formaldehit seviyelerine etkisi üzerine yapılan bir araştırma, yıkandıktan 6 ay sonra 27 tişörtün 7'sinin 75 ppm'i aşan düzeylere ulaştığını ve bu da doğrudan cilt maruziyeti için güvenli bir sınır olduğunu bulmuştur.

Kıyafet onarımı

Geçmiş zamanlarda onarım bir sanattı. Titiz bir terzi veya terzilik, yırtıkları ve dikiş kenarlarını öylesine ustaca elden geçirirdi ki yırtıklar görünmez olurdu. Hammadde - kumaş - emekten daha değerli olduğunda, onu tasarruf etmek için emeği harcamak mantıklıydı. Bugün giyim tüketim malzemesi olarak kabul edilir. Kitlesel olarak üretilen kıyafetler, onarımı için gereken emekten daha ucuzdur. Birçok kişi  onarmak yerine yeni bir kıyafet satın alır. Tutumlu kişiler halen fermuarları ve düğmeleri onarır ve sökük elbise kenarlarını diker.

Giysi geri dönüşümü

Giysi geri dönüşümü

Kullanılmış, giyilmemiş kıyafetler, yorganlar, bezler, kilim, bandajlar ve diğer birçok evde kullanılan eşyalar için kullanılabilir. Ayrıca kağıt haline getirilebilir. Batılı toplumlarda, kullanılmış kıyafetler çoğunlukla yardım kuruluşlarına verilir veya bağışlanır (örn. Bir giyecek çantası vasıtasıyla). Aynı zamanda sevkiyat dükkanlarına, kıyafet acentelerine, bit pazarlarına ve çevrimiçi açık artırmalara satılmaktadır. Kullanılmış kıyafetler ayrıca, yoksul ülkelerde tekrar kullanılmak üzere sınıflandırılıp gönderilmek için endüstriyel bir ölçekte toplanmaktadır.

Sentetik kıyafetler, petrokimyasallardan oluştuğundan yaşam döngüsüne zarar vermektedir. Doğal liflerden farklı olarak, kaynakları yenilenemez değildir ve biyolojik olarak parçalanmazlar.

Kıyafet Resimleri