25 May 2018, Friday
Tercüme Editörü
Wikiyours makaleleri İngilizce makalelerin Türkçe'ye çevrilmiş halleridir. İngilizce bilen herkes makale sahibi olabilir ve yaptığı çeviri miktarınca para kazanır.
Çeviri Yapmak İçin Makale Seçiniz
Makale yazmak için
bir kategori seçin
Düzeltme Öner

Güreş

İçindekiler
  1. Güreşin tarihçesi
  2. Güreş mitolojisi
  3. Ülkelere göre güreş
  4. Uluslararası disiplinler
  5. Yöresel güreşler
  6. Üniversite güreşi
  7. Sambo
  8. Profesyonel güreş
  9. Karışık dövüş sanatları
  10. Güreş Resimleri
Güreş

Güreş, yakalama, atma, düşürme, eklem kilitleme, tuş yapma ve diğer kavrama tutma gibi teknikleri içeren bir spordur.Bu spor, eğlence veya yarışma amaçlı yapılabilir. Bir güreş maçı, iki (bazen daha fazla) rakip ya da idman arkadaşları arasında üstün bir konum kazanmaya ve sürdürmeye çalışan fiziksel bir rekabettir. Değişik kurallara sahip, geleneksel ve modern stillerle geniş bir çeşitliliğe sahiptir. Güreş teknikleri, diğer dövüş sanatlarının yanı sıra göğüs göğüse askeri dövüş sistemlerine dahil edilmiştir.

Güreşin tarihçesi

Güreş, en eski savaş formlarından birini temsil etmektedir. Güreş'in kökeni Fransa'daki 15.000 yıl öncesine dayanan mağara çizimlerine dayanmaktadır. Babil ve Mısır kabartmaları, bugünkü spor dalında bilinen karakteristik şeylerin çoğunu kullanan güreşçileri göstermektedir. Bu konudaki edebi referanslar, eski Hint Vedalarında olduğu gibi ilkel dönemde ortaya çıktı. İlyada'da, Homeros'un MÖ 13.-12. yüzyıl Troya Savaşı'nı anlattığı referanslar bulunmaktadır. Hint destanları Ramayana ve Mahabharata, güreş gibi dövüş sanatlarına yapılan atıfları içerir. Eski Yunanistan'da güreş, efsanelerde ve edebiyatta belirgin bir yere sahiptir; O dönemdeki güreş müsabakalı çok vahşi ve acımasız geçmekteydi ve antik olimpiyat oyunlarının ana spor dallarından biriydi . Eski Romalılar Yunan güreşinden çok alıntılar yapmışlar ancak vahşiliğini büyük ölçüde ortadan kaldırmışlardır.

Güreşin tarih öncesi

Ortaçağ'da (beşinci yüzyıldan on beşinci yüzyıla kadar) güreş popülaritesini korudu. Fransa, Japonya ve İngiltere'de dahil olmak üzere birçok kraliyet ailesinin himayesinde uygulandı.

Amerika'da ki ilkel Avrupalı ​​yerleşimciler İngiltere'den geldiklerinde beraberinde güçlü bir güreş geleneği getirmişlerdir. Ayrıca Yerleşimciler güreşi Yerli Amerikalılar arasında popüler olarak gördüler. Amatör güreş, Kuzey Amerika kolonilerinin ilk yıllarında gelişti ve ülke fuarları, tatil kutlamaları ve askeri tatbikatlarda popüler bir etkinlik olarak organize edildi. İlk organize ulusal güreş turnuvası 1888'de New York'ta gerçekleşti ve güreş, Missouri'deki St. Louis kentindeki 1904 oyunlarından bu yana her modern Olimpiyat Oyunlarında düzenlenen bir etkinlik oldu (ilk modern Olimpiyatlarda bir ön gösteri yapıldı). Uluslararası  Dünya Güreş Birliği (UWW) yönetim organı 1912'de Belçika Antwerp'de Uluslararası Güreş Stilleri Federasyonu (FILA) olarak kuruldu. 1. NCAA Güreş Şampiyonaları 1912'de Lowa'nın Ames kentinde düzenlendi. Colorado, Springs'de bulunan USA Wresting, 1983'te amatör güreşin ulusal yönetim organı olmuştur. Yönetim, tüm yaş kategorileri için yarışmalar düzenlemektedir.

Güreş mitolojisi

Güreş mitolojisi ve Herakles

Güreş için en eski referanslardan bazıları, güreş mitolojisinde bulunabilir.

Gılgamış Destanında; Gılgamış, Enkidu ile güreşerek bir lider olarak itibarını korumuştur.

Yunan mitolojisinde; Zeus'un babasının Cronus'la yaptığı güreş maçından sonra yeryüzünün hükümdarı olarak yükselişini kutlamaktadır. Hem Herakles hem Theseus, insanlara ve canavara karşı yaptıkları güreşleri ile ünlülerdi.

Mahabharata'da yetenekli güreşçiler Bhima ve Jarasandha arasındaki bir malla-dwandwa (güreş maçı) tasvir edilmektedir.

Şahnameh'in Rustamı'nda (Kralların kitabı), İranlı pehlivanlar büyük güreşçiler olarak görülmektedir.

Ülkelere göre güreş

Ülkelere göre ve tarihte güreş

Faraonik Mısır'daki güreş, mezarlardan (MÖ 2300 yıllarında) ve Mısır resimlerinden (MÖ 2000-1085) belgelendirilip kanıtlanmıştır.

Yunan güreşi, Antik Yunan'da (MÖ 1100 - 146 yılları arası) dövüş sanatlarının popüler bir formu olmuştur.

Yağlı güreş, Türkiye'nin ulusal sporudur ve popülaritesi Orta Asya'ya kadar uzanmaktadır.

Ülkelere göre güreş

Romalıların Yunanistan'ı fethinden sonra, Yunan güreşi Roma kültürü tarafından absorbe edildi ve Roma İmparatorluğu döneminde (MÖ 510 ile MS 500 arasında) Roma güreşi oldu.

Shuai jiao, efsanelere göre 4.000 yıldan uzun bir geçmişe sahip olan Çin kökenli güreş stilidir.

Arap edebiyatı, Hz.Muhammed'i yetenekli bir güreşçi olarak tasvir eder. İslama şüphe ile bakan bölgenin en güçlü güreşçisini yendiği ve o kişinin Müslüman olduğu anlatılır.

Eski Türklerde yağlı güreş

Hükümdarlık tarihçilerine göre Bizans imparatoru I. Basil, sekizinci yüzyılda Bulgaristan'dan gelen kibirli bir güreşçiyi yenmiştir.

1520'de Fransa'dan I.Francis, İngiltere Kralı VIII.Henry 'i bir güreş maçında yenmiştir.

Lancashire tarzı halk güreşi "catch as catch can" olarak da bilinen Tutma güreşinin temelini oluşturmuş olabilir. İskoçlar daha sonra bu tarzın bir varyantını oluşturdu. İrlandalılar daha sonra Birleşik Devletler'de dahil olmak üzere "collar-and-elbow" tarzını geliştirmişlerdir.

Jean Broyasse, Greko-Romen güreşini "genel olarak Avrupa güreşini profesyonel bir spora dönüştürmek" olarak nitelendirir. 19. yüzyılda son halini bulan bu tarz güreş Avrupa'daki pek çok fuar ve festivallerde sergilenmiştir.

Modern

Modern güreş

Greko-Romen güreşi ve modern serbest güreş stilleri, spor salonları ve atletizm kulüplerinin sayısının artmasının da etkisiyle resmi müsabakalara dahil edilmiştir.

Kıta Avrupası'nda Greko-Romen turnuvalarını kazananlara büyük miktarlarda para ödülleri verildi. Serbest stil güreşi, Amerikan İç Savaşı'ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Birleşik Krallık'ta hızla yayıldı. Güreşi profesyonel olarak yapanlar, dünya çapında Greko-Romen ve serbest stil güreşinin popülerliğini arttırdı.

Greko-Romen güreşi, 1896 yılında Atina'da yapılan ilk modern Olimpik oyunlarda bir etkinlik haline geldi. 1908'den beri etkinlik, her Yaz Olimpiyatlarında yer aldı.

Serbest stil güreşi 1904'te Olimpik bir etkinlik haline geldi. Kadınların serbest stil güreş müsabakaları Yaz Olimpiyatlarına 2004 yılında eklenmiştir.

1920'den beri, Dünya Güreş Birliği (UWW) amatör güreşi atletik disiplin olarak düzenlemektedir. Diğer taraftan profesyonel güreş büyük oranda heyecanlı ve tekniğe dayalı stratejik bir mücadele olmasına rağmen halen atletik bir yetenek gerektirmektedir. Günümüzde Olimpiyatlara, Rusya, İran, Türkiye, Moğolistan, Azerbaycan, Gambiya, Amerika Birleşik Devletleri ve bazı eski SSCB ülkeleri dahil olmak üzere çeşitli ülkeler ulusal güreş takımları göndermektedir.

Uluslararası disiplinler

Güreş disiplinleri, UWW tarafından tanımlandığı gibi Uluslararası güreş disiplinleri ve halk güreş disiplinleri olmak üzere iki kategoriye ayrılır. UWW halihazırda altı güreş disiplini tanımaktadır. Olimpiyat disiplinlerinden üçü: Greko-Romen güreşi, erkek serbest sitil güreşi ve kadın serbest stil güreşi. Diğer üçü amatör pankrasyon, kemer güreşi ve plaj güreşidir.

Uluslararası disiplinler Greko Romen

Greko-Romen

Greko-Romen, uluslararası bir disiplin ve bir Olimpik spordur. Greko-Romen tarzında rakibi kemerin altından tutmak, çelme takmak ve herhangi bir eylemi gerçekleştirirken bacakları aktif olarak kullanmak yasaktır. Greko-Romen'deki son kural değişiklikleri, tartışmalı yüksekten fırlatmalara yönelik daha fazla serbestiyet tanımakta ve bu güreşçileri bu harekete yönlendirmektedir. Rakibini minderde tuş etmek, kazanmanın bir yoludur. En tanınmış Greko-Romen güreşçilerinden biri de Rusya'dan Alexander Karelin'dir.

Uluslararası disiplinler Serbest stil güreşi

Serbest stil güreşi

Serbest güreş, hem erkek hem de kadınlar için uluslararası bir disiplin ve Olimpik bir spordur. Bu tarz, güreşçi veya rakibin bacaklarının saldırı ve savunmada kullanılmasına izin verir. Serbest stil güreşinin kökeni catch-as-catch-can güreşidir ve bu stilde güreşen güreşçiler puanla kazanmanın dışında grekoromen güreşinde de olduğu gibi rakiplerini tuş ederek kazanabilirler. Amerikan lise ve üniversite güreşi farklı kurallar altında yapılır ve akademik ve üniversite güreşi olarak adlandırılır.

Amatör pankrasyon

Amatör pankrasyon

Pankrasyon, Yunanca "her şeyi kontrol eden" anlamına gelen pan ve kratos'dan gelen pankrasyon, antik Olimpiyat Oyunları'nda MÖ 648'den MS 393'e kadar tek savaş sporu olma özelliğini taşıyan bir dünya mirası dövüş sanatıdır. Modern amatör pankrasyon, çoklu sistemlerden teknikler içeren karışık dövüş sanatlarının (MMA) bir formudur. Maçlarda çeşitli saldırı teknikleriyle güreşilmektedir.

Plaj güreşi

FILA olarak bilinen UWW, 2004'te plaj güreşi formunu oluşturmuştur. Plaj güreşi, 7 metre çapında kum dolu bir daire içerisinde, erkek veya kadın güreşçiler tarafından ayakta  yapılan bir güreştir. Stil aslen güreş paspası kullanmadan önce uygulanan kuralları içermektedir ve plaj güreşi uluslararası rekabet güreşinin en eski versiyonu olarak kabul edilir. Güreşçiler özel güreş üniformaları yerine mayo giyerler. Güreşçiler ayrıca tayt veya şort giyebilirler.

Uluslararası kurallar, 2015 yılında UWW tarafından değiştirildi. Mevcut kurallar, güreşçilerin atılmalar yoluyla, rakibini sınır dışına itme veya rakibini mindere geri getirme yoluyla puan kazanma olanağı sağlamaktadır. Plaj güreşi her yıl düzenlenen Dünya Plaj Güreşleri Şampiyonasına ek olarak, Gençlik Olimpiyat Oyunları, Asya Oyunları, Down Under oyunları ve Akdeniz Oyunları'nda düzenlenir.

Yöresel güreşler Nişabur
Yöresel güreşler ve Moğollar

Yöresel güreşler

Halk güreşi, FILA'nın kurallar koymadığı bir kültür veya coğrafi bölgeye özgü geleneksel güreştir. Halk güreşinin pek çok stiline örnek olarak, Avrupa'dan gelen Backhold güreşi, İngiltere'den Cumberland Güreşi ve Catch-as-catch-can Özbekistan'dan kurash, Tacikistan'dan gushteengiri, Sibirya'dan khuresh, İtalya'dan Lotta Campidanese, İran'dan pahlavani, Myanmar'dan naban, Hindistan'dan pehlwani, Endonezya'dan penjang gulat, İsviçre'den schwingen, Etiyopya'dan tigel, Çin'den shuai jiao ve Kore'den ssireum'dur.

Halk güreş stilleri, UWW tarafından güreşin uluslararası stilleri olarak tanınmaz.

Yağlı güreş

Yağlı güreş

Oil wrestling Türkçe yağlı güreş olarak da adlandırılmaktadır.Türklerin ata sporudur. Birbirlerine karşı vücutları zeytinyağlı şekilde mücadele verdikleri için bu şekilde adlandırılır. Özbekçe kurash, Tuvanca khuresh ve Tatarcada köräş olarak adlandırılır. Şampiyon manasına gelen Pehlivan olarak bilinen güreşciler, geleneksel olarak buffalo derisi ve yakın tarihte, buzağı derisinden yapılan kispet adı verilen elle dikişli bir deri basma takımı giymektedirler.

Olimpiyat güreşinin aksine, kisbet'in etkili bir şekilde tutulmasıyla yağlı güreş maçları kazanılabilir. Böylece, pehlivan, kolunu rakibinin kisbet'inden geçirerek rakibini kontrol etmeyi amaçlamaktadır. Kazanmak için yapılan bu hamleye "paça kazık" denir. Başlangıçta, maçlarda süre kısıtlaması yoktu ve bir maçta biri kazanana kadar bir veya iki gün sürebiliyordu. 1975'te baş pehlivanlar için 40 dakika ve pehlivan kategorisi için 30 dakika süre sınırı getirildi. Herhangi bir kazanan belirlenmezse, pehlivan kategorisi için güreşte 10 - 15 dakika süren periyotlar uygulanır, burada galipleri belirlemek için puanlar tutulur.

1362'den beri her yıl Edirne'de düzenlenen Kırkpınar Güreşleri, dünyanın en eski ve günümüze kadar süregelmiş olan spor müsabakasıdır. Son yıllarda bu tarz güreş diğer ülkelerde de popüler hale gelmiştir. 

Üniversite güreşi

Üniversite güreşi

Üniversite güreşi (bazen skolastik güreş veya halk stili güreşi olarak bilinir), Birleşik Devletler'deki üniversite ve üniversite düzeyinde uygulanan güreşin yaygın olarak kullanılan adıdır. Değişikliklerle birlikte bu stil, lise ve ortaokul düzeylerinde ve ayrıca genç katılımcılar için de uygulanmaktadır. Terim, dünyanın diğer bölgelerinde kullanılan diğer güreş stillerinden ve Olimpiyat Oyunlarından stil ayrımı yapmak için kullanılır. Bunlar: Greko-Romen güreşi ve serbest stil güreşidir. ABD'deki bazı yüksek okullar, üniversite takımlarının yanı sıra küçük üniversite takımlar ve çömezler için takımlar kurmuştur. Genç ve Junior takımların rakipleri sadece kilo ile değil, aynı zamanda yaşa göre de sınırlanır ve rakiplerin katılabileceği güreş miktarı ayarlanır. Örneğin, bazı 1. sınıf öğrencileri ve genç yarışmacılar, minder sürelerine göre turnuvalara dahil edilmeyebilirler. Çünkü belirli bir zaman diliminde kısıtlı mindere çıkma hakları vardır. 

Şu anda üniversite güreşleri müsabakalarını denetleyen birkaç organizasyon var: NCAA, NJCAA, NAIA ve NCWA'nın I., II. ve III. bölümleri bunlardır. NCAA I. güreş ligi, rekabetin en prestijli ve en zorlu seviyesi olarak görülmektedir. Bir okul hangi spor organizasyonuna katılmayı seçerse normal sezon yarışmasında diğer seviyelerden ve organizasyonlardan gelen takımlarla rekabet edebilmektedir. Üniversite sezonu Ekim veya Kasım'da başlar ve Mart ayında yapılan NCAA turnuvasıyla sonuçlanır.

Sambo madalyası
Sambo

Sambo

Sambo, 20. yüzyılda Sovyetler Birliği'nde (Rusya'da) ortaya çıkan dövüş sanatıdır. Bu, "silahsız kendini savunmanın" kısaltmasıdır ve kökeni Sovyet Birliği silahlı kuvvetlerine aittir. Greco-Roman'ın iki uluslararası güreş stilinden ve judo, jujitsu, Avrupa güreş stilleri ve hatta eskrim arasında değişen spordan etkilenilen tekniklerle ortaya çıkmıştır. Sambo sporu için kurallar, çeşitli bacak kilitleri ve savunma tutuşları, Sovyetler Birliği'ndeki çeşitli ulusal güreş stilleri ve judo ile benzerlik göstermektedir.

Profesyonel güreş

Profesyonel güreş turnuvaları nadir olarak düzenlenir. 

Anglo-Amerikan profesyonel güreşi

Amerikan profesyonel güreşi WWE, TNA ve ROH gibi organlar tarafından organize edilmektedir. Bu güreş stili, eski geleneklere dayanmaktadır. Güreşler, maçlar için birikim ve tanıtımın bir parçası olarak geliştirilen ve gerçekleştirilen çarpıcı hikayelerle, tiyatro gösterileri amaçlanmaktadır.

Profesyonel güreş Puroresu Rikidozan
Profesyonel güreş Puroresu

Puroresu

Puroresu olarak da bilinen Japon profesyonel güreşi, Kuzey Amerika'da yaygın olan güreşlerin eğlence stilinden çok bir spor olarak değerlendirilir. Bu güreşe dair bulunmuş çok az veya neredeyse hiç hikaye ve bakış açısı yoktur. Maçlar gerçek güreş atmosferi barındırıyor. Teknikler, sıkı dövüş sanatları taktiklerine ve karmaşık atış manevralarına ek olarak amatör veya kompleks güreş taktiklerini içermektedir. Bu, güreşçilerin yaralanmaya daha yatkın olduğu anlamına gelir. Popüler Japon güreşçiler arasında Rikidozan, Dev Baba, Antonio Inoki, Mitsuharu Misawa, Kenta Kobashi, Shinya Hashimoto ve Keiji Mutoh yer alıyor.

Lucha libre

Meksika profesyonel güreşi, lucha libre olarak da bilinir ve özel oyunlar kullanılarak yapılan güreş tarzıdır. Çoğu güreşçi, luchadores (güreşciler) olarak bilinir ve çoğu yeni başladıklarında maske takmaktadırlar, ancak zamanla maskelerini takmamaya başlarlar. Geleneksel olarak bir maç zaman sınırlaması olmaksızın üç turdan en iyi sonucu alan tarafından kazanılır. Her luchador, hava saldırı hareketleri, çarpma ve karmaşık tutma hareketlerini  içeren "estilo de lucha" tarzını veya kendi özel güreş stilini kullanır. Meksika ve Porto Riko'daki en popüler luchadorlar El Santo, Blue Demon, Mil Máscaras, Perro Aguayo, Carlos Colón, Konnan, La Parka ve Místico'dur. Meksika'daki güreşçiler, Eddie Guerrero, Rey Mysterio (Jr.) ve Dos Caras Jr. / Alberto Del Rio dahil olmak üzere Amerika'da başarı elde etmiştir.

Karışık dövüş sanatları

Karışık dövüş sanatları

Karışık dövüş sanatları ve Luis Felix

Karma dövüş sanatlarının (MMA) popülaritesindeki hızlı artış, bir spor etkinliği olması nedeniyle güreşe olan ilgiyi arttırmıştır. Bu, kickboks ve Brezilya jiu-jitsu ile birlikte MMA'daki üç ana disiplinden biri olarak düşünülüyor. Zaten MMA gelişiminin ilk aşamalarında, güreş geleneksel dövüş sanatçılarına karşı etkinliği nedeniyle saygı kazanmıştır. Danimarkalı Dan Severn, Don Frye, Mark Coleman, Randy Couture ve Mark Kerr, önceki Ultimate Fighting Turnuvalarını kazanmıştır. Ken Shamrock, UFC'deki ilk UFC Superfight Şampiyonasını kazandı ve ayrıca Japonya'daki Pancrase'in (MMA'nın Japonya'daki adı) ilk Kralı olmuştur.

beceri güreşi

UFC yorumcusu Joe Rogan, "Şahsen, MMA için en iyi beceri gerektiren sporun güreş olduğunu düşünüyorum, bence bu sporun bir numara olduğunu düşünüyorum çünkü bu adamlar sadece dövüşme yerini dikte ediyorlar (ayakta veya yerde). MMA'da başarılı olabilmek için güreşçi temelli olmak büyük ayrıcalıktır. Katılımcı güreşçiler, son derece başarılı amatör güreşçilerdir ve muazzam bir zihinsel tokluğa sahiptirler. Odanın içinden geçebilirseniz, Güreş salonunda antrenmanlar yüksek seviye üniversitelerdeki gibidir. NCAA 1. Ligi güreşçileri vahşidirler. Geçtikleri şeyler, aşırı eğitim ve sadece geliştirmek zorunda oldukları zihinsel tokluktur."

Modern MMA'daki başarılı güreşçiler, antrenmanlarına güreşin çeşitli formlarıyla başlamıştır; UFC Hafifsiklet Şampiyonu Frankie Edgar, 2000 Olimpiyatları gümüş madalya sahibi Yoel Romero, 2009 dünya şampiyonu ve ONE FC ortasiklet şampiyonu Ben Askren, Olimpik güreşçi ve UFC hafif-ağır siklet şampiyonu Daniel Cormier ve Brock Lesnar, UFC Ağırsiklet şampiyonu olan ve 2000'de NCAA Güreş şampiyonu olan eski Pride FC ortasiklet ve hafif-ağırsiklet şampiyonu Dan Henderson, kapsamlı olarak üniversite düzeyinde ve Greko-Romen düzeylerinde MMA kariyerinden önce başarılı olmuştur.

Güreş Resimleri